Gazze’nin yeniden inşası süreci, yaşanan savaşın ardından büyük bir belirsizlik içinde ilerliyor; özellikle 20 Şubat – 4 Mart 2026 tarihleri arasında çekilen uydu görüntüleri, ABD destekli ‘Yeni Refah’ projesinin önerilen alanında neredeyse hiçbir yeni inşaat veya moloz temizliği yapılmadığını ortaya koyuyor. Süreç, iki yıl süren İsrail bombardımanı sonrası harabe haline gelen Refah şehrinde yeniden yapılanma planları ve ABD-İsrail vizyonu etrafında şekilleniyor fakat mevcut uydu verileri, bu projenin henüz somut bir adım atılmadan durakladığını gösteriyor.
Analizler, Beit Hanoon ve Refah’taki moloz kaldırma işlemlerinin durma noktasına geldiğini, aksine İsrail güçlerinin bölgedeki askeri tahkimatlarını hızla genişlettiğini doğruluyor. Gazze’nin ortasında, askeri üslerin kurulumuna yönelik yeni yollar açılırken, sivil yeniden inşa sürecinin yavaş ilerlemesi dikkat çekiyor. Bu durum, uzun vadeli bir askeri varlığın oluşturulmakta olduğunun sinyallerini verirken, yerel halkın yeniden inşası beklediği alanlarda henüz değişim gerçekleşmemiş olması, sürecin muğlaklığına dair endişeleri artırıyor.
Güney Gazze’deki İnşaat Durumu ve Uydu Görüntüleri
20 Şubat – 4 Mart 2026 tarihlerinde elde edilen uydu görüntüleri, ABD destekli ‘Yeni Refah’ projesinin önerilen alanında herhangi bir inşaat faaliyeti ya da moloz temizliği olmadığını göstermektedir. ABD, güney Gazze’deki Refah şehrinin, iki yıl süren İsrail bombardımanları sonucunda harabe haline gelmesinin ardından yeniden inşa edilmesi için planlar sunmuştur. Ancak bu projeye ilişkin uydu görüntüleri, şu anda zemin açma aşamasının dahi başlamadığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Al Jazeera Dijital Araştırmalar Birimi tarafından yapılan araştırmalar, Planet Labs ve Sentinel Hub gibi uydu görüntü sağlayıcılarının verilerini inceleyerek, İsrail askeri tahkimatlarının Gazze’de, özellikle de Refah’ta hızla genişlediğini göstermiştir.
25 Şubat – 15 Mart tarihli görüntülerin analizi, özellikle Beit Hanoon ve Refah’ta moloz kaldırma işlemlerinin durmasıyla birlikte, İsrail güçlerinin kalıcı bir askeri yapı oluşturma yönündeki çabalarını doğrulamaktadır. Gazze’deki sivil yeniden inşa sürecinin yavaş ilerlemesi, İsrail askeri inşaatlarının hız kazanmasıyla gözler önüne serilmektedir. 10 Mart’ta elde edilen uydu görüntüleri, Gazze Şehri’nin Şucaiyye mahallesinde, stratejik olarak önemli al-Muntar tepesinde geniş çaplı bir moloz temizliği ve askeri tahkimat yapıldığını göstermektedir. Aynı zamanda, Khan Younis’teki bazı karakollarda da bu tür askeri inşaatların varlığını devam etmesi dikkat çekmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gazze’deki ‘Yeni Refah’ projesinin durumu nedir?
20 Şubat – 4 Mart 2026 tarihlerinde çekilen uydu görüntüleri, Gazze’deki ‘Yeni Refah’ projesinin inşaat veya moloz temizleme işlemleri açısından beklenen ilerleme kaydetmediğini göstermektedir. Proje, zemin açma aşamasından tıkanmış görünmektedir.
İsrail’in Gazze’deki askeri varlığı artıyor mu?
Evet, uydu görüntüleri, İsrail askeri tahkimatlarının Gazze’de, özellikle Refah ve Gazze Şehri’nde hızla genişlediğini ortaya koymaktadır. Bu durum, sivil yeniden inşa süreci dururken askeri inşaatın arttığını göstermektedir.
‘Yeni Refah’ projesi neyi içeriyor?
‘Yeni Refah’ projesi, Filistinlilerin belirli alanlarda yaşamalarını sağlayacak ‘şehirler’ oluşturarak Gazze’yi nüfus bloklarına ayırmayı hedefliyor. Bu projede gökdelenler ve lüks tatil köyleri de yer alıyor.
Ateşkes sonrası Gazze’de ne tür şiddet olayları yaşanıyor?
Ekim 2023’te başlayan ateşkes döneminde, Gazze Sağlık Bakanlığı 750 ölüm ve 2,090’dan fazla yaralanma bildirmiştir. Ateşkes günlerinin çoğunda İsrail’in düzenlediği hava saldırıları söz konusudur.
Gazze Yeniden İnşası Sürecinin Kesintileri
Gazze’nin yeniden inşası süreci, 2023 Ekim ayındaki yıkıcı bombardımanın ardından büyük bir insanlık dramı ile karşı karşıya kalmıştır. Uzun süredir beklenen ‘Yeni Refah’ projesi, bölgedeki yeniden imar çabalarını yönlendirmeye yönelik bir umut vadetmekteydi. Ancak, 20 Şubat – 4 Mart 2026 tarihleri arasında çekilen uydu görüntüleri, bu sürecin ciddi bir durma noktasına geldiğini göstermektedir. Özellikle Refah şehrinde, yeni inşaat faaliyetleri veya moloz temizliği olmaması, projenin uygulanabilirliğini sorgulatmaktadır. Al Jazeera’nın yaptığı araştırmaya göre, bölgedeki askeri tahkimatların genişlemesi, sivillerin yeniden inşası için gerekli alanları tahrip etmekte ve bu durum, Gazze’de kalıcı bir askeri varlığın şekillenmesiyle sonuçlanmaktadır.
Aynı dönemde 25 Şubat – 15 Mart tarihli uydu görüntülemeleri de, beş yıl boyunca yok edilmiş olan Beit Hanoon ve Refah’ta moloz kaldırma işlemlerinin neredeyse duraklama noktasına geldiğini kanıtlamaktadır. Bu durum, İsrail güçlerinin bölgedeki kalıcı askeri yapılaşma sürecini hızlandırmadan sivil yeniden inşa sürecini gerilettiğini ortaya koymaktadır. Örneğin, 10 Mart tarihli görüntüler, Gazze’nin güneyindeki stratejik alanlarda özellikle askeri inşa faaliyetlerinin arttığını gösterirken, Deir el-Balah civarındaki askeri tahkimatlar da dikkat çekmektedir. Bu gelişmeler, daha önce yapılan bağımsız araştırmalarla da doğrulanmakta ve Gazze’nin geleceği adına ciddi endişeler doğurmaktadır.
Askeri Yapılanmalar ve Konut Planları
ABD’nin desteklediği ‘Yeni Refah’ projesine dair Jared Kushner’in sunduğu vizyon, lüks tatil köyleri ve gökdelenlerden oluşan bir düzeni vaat etse de, bu projenin gerçekte bölgedeki mevcut askeri realiteyle çelişkili olduğunu anlamak zor değildir. Filistinlilerin, her biri kalabalık bir nüfusa hitap eden kapsüller halinde ‘şehirlere’ yerleştirilmesi, bu bölgelerde etkili bir sosyal yapı oluşturmanın yanında, hızlı bir şekilde bir kontrol mekanizması oturtmak için tasarlanmış gibi görünmektedir. Ancak bu tür bir yapılaşmanın, bölgedeki askeri tehditleri daha da kalıcı hale getireceği aşikardır.
Öte yandan, 4 Mart tarihli uydu görüntüleri, Gazze’nin kuzeyindeki Beit Lahiya’da bir toprak hendeği inşasının yapıldığını ve bununla paralel başka hendekler kazıldığını göstermektedir. Bu durum, mevcut ateşkes sınırlarının kalıcı bir şekilde yeniden belirlenmekte olduğunu ve Gazze’nin askeri ve demografik yapısının yeniden şekillendirilmeye çalışıldığını ortaya koymaktadır. Yapılan bu inşaat ve tahkimat faaliyetleri, bölgede kalıcı bir askeri gerçekliğin ortaya çıkmasına neden olarak, sivil yaşamın yeniden başlamasını zorlaştırmaktadır.
Ateşkes ve Sonrası
Ekim ayında ilan edilen ateşkesin ardından, Gazze’de yaşanan şiddetin ve sivil ölümlerin durdurulamaması, uluslararası kamuoyunu harekete geçirme çabalarını derin bir çaresizlikle karşı karşıya bırakmıştır. Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verdiği raporlar, ateşkes sürecinin başladığı tarihten bu yana giderek artan bir ölüm ve yaralanma sayısını ortaya koymakta. Bu durum, uluslararası insan hakları ve sağlık kuruluşlarının, gerçekle ilgili doğru bilgiler sunma çabalarının önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir.
Geçtiğimiz günlerde Planet Labs tarafından duyurulan, ABD hükümetinin çatışma bölgelerinden görüntülere yönelik uyguladığı yasak, durumun ciddiyetini artırmakta ve Gazze’deki insanlık dramını görünmez kılma çabalarına katkı sunmaktadır. Sivil toplum kuruluşları ve medya organları, bilgilendirme ve farkındalık oluşturma çabalarında büyük güçlüklerle karşılaşmakta; bu da, Gazze’nin yeniden inşası için savaşan seslerin daha fazla duyulmasını engellemektedir. Bu bağlamda, Gazze’nin geleceği, yalnızca bölgesel dinamiklere değil, aynı zamanda uluslararası toplumun bu duruma karşı sergileyeceği tepkiye de bağlı olarak şekillenmektedir.
Yazıyı Paylaş
