Bennett-Lapid ittifakı, İsrail’in aşırı sağ lideri Naftali Bennett ve merkez muhalefet lideri Yair Lapid’in 2021’de Benjamin Netanyahu’nun hükümetini devirdiği zamanda kurdukları koalisyonu yeniden canlandıracaklarını duyurmalarıyla gündeme geldi. İki eski başbakan, Herzliya’da yaptıkları ortak basın toplantısında, “Birlik” partisinin kurulacağını ve bu yeni oluşumun ülkeye büyük bir zafer getireceğini belirttiler.
Ancak, yapılan anketlere göre yeni ittifak, eski partilerin ayrı katılmasından elde edilebilecek koltuk sayısından dört koltuk daha az kazanma ihtimaliyle karşı karşıya. Ayrıca, İsraillilerin önemli bir kısmı Netanyahu’ya karşı olsalar da, Bennett ve Lapid’in geçmişte oluşturdukları koalisyonun uzun süredir barındırdığı siyasi çekişmeler göz önüne alındığında, bu yeni ittifakın Filistinlilere yönelik ne gibi bir değişim sunacağına dair umutlar oldukça sınırlı gözüküyor.
Bennett ve Lapid İttifakının Yeniden Oluşumu
2021 yılında Benjamin Netanyahu’nun hükümetini devirmek için bir araya gelen Naftali Bennett ve Yair Lapid, şimdi yeniden birlikte hareket etme kararı almışlardır. İki eski başbakan, Herzliya’da düzenledikleri bir basın toplantısında, demokratik bir değişim yaratacaklarını iddia ettikleri yeni ‘Birlik’ partisinin kurulacağını duyurdular. Bennett’in açıklamalarında, bu ittifakın ülkeye yeni bir dönemin kapılarını açacağına vurgu yapması dikkat çekmektedir. Her ne kadar ittifakın geçmişteki başarısı ve gücü sadece belirli bir kesimde umut oluşturmuş olsa da, mevcut anketler, yeni oluşumun siyasi olarak planladıkları kazanımları sağlamanın oldukça zor olduğunu göstermektedir.
Yapılan anketler, Bennett ve Lapid’in kurduğu bu yeni koalisyonun, her iki liderin ayrılmaları halinde elde edebilecekleri toplam koltuk sayısından dört koltuk daha az kazanabileceğini öngörmektedir. Bu durum, Netanyahu’nun Likud Partisi’nden bile daha az bir başarı sağlayacaklarını gösteriyor. Bu tablo, bazı muhalefet kanatlarının hâlâ Netanyahu’ya karşı belirli bir destek sunduğunu ve halkın geniş kesimlerinde büyük değişimler beklemenin hayal olabileceğini ortaya koymaktadır.
Filistinliler Üzerindeki Etkileri
Bennett-Lapid ittifakının, Filistinliler için ne tür değişiklikler getireceği konusu belirsizliğini korumakta. Her iki lider de geçmişte belirli dönümlerde Filistin politikalarına dair görüşlerini dile getirmiş olmalarına rağmen, temel tutumlarının pek değişmediği görülmektedir. Örneğin, Bennett’in Filistin devleti kurma fikrine karşı olan kararlı duruşu, bölgedeki sorunun çözümüne dair umudun azalmasına yol açmaktadır. Lapid’in iki devletli çözüm hakkında zaman zaman olumlu söylemleri olsa da, Bennett’in bu konudaki katı pozisyonları bu umutları ciddi şekilde zayıflatıyor.
Bennett ve Lapid’in ortaklığı, 2021-2022 koalisyonunun bir parçası olarak Filistinli bir partinin dâhil olmasına dayanmış olsa da, günümüzde Bennett’in yalnızca Siyonist partilerin hükümette yer almasını tercih etmesi, Arap partilerinin dışlanması yönündeki yaklaşımını sürdürüyor. Bu durum, İsraillilerin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Filistinli vatandaşların çıkarlarını göz ardı eden bir siyasi atmosfer yaratmaktadır.
Milliyetçilik ve Zayıflama
İttifakın liderleri Bennett ve Lapid, milliyetçi bir kimlik oluşturarak Netanyahu’nun politika çizgisini devam ettirmeyi umuyor. Milliyetçilik, Netanyahu hükümetinin destek bulduğu önemli bir unsurken, Gazze, Suriye toprakları ve komşu ülkelerle olan ilişkiler bağlamında yürütülen politikalar bir çerçeve içerisinde sunuluyor. Ancak Netanyahu’nun hükümetinin, geçmişteki yolsuzluk iddiaları nedeniyle zayıfladığına dair yaygın bir görüş var. Bu durum, Bennett ve Lapid’in mevcut durumu manipüle ederek, kendilerini iktidar için uygun biçimde konumlandırmalarına sebep oluyor.
Ancak analistler, Netanyahu’nun popülaritesinin düşmüş olabileceği göz önünde bulundurularak, halk nezdinde itibarını yeniden kazanmanın ne kadar zor olduğuna dikkat çekiyor. Bunun yanı sıra, savaşların ve iç sorunların üzerini örtmesinin mümkün olmasına rağmen, seçmenlerin güveni hâlâ sarsılmış durumda. Bu bağlamda, Bennett ve Lapid’in kurduğu bu yeni ittifak, mevcut siyasi iklimde uzun vadeli bir başarı sağlayıp sağlayamayacağı konusunda endişeler taşıyor.
Siyasi İttifakın Geleceği ve Riskler
Siyasi analistler, Bennett ve Lapid ittifakına dair umutların sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Geçmişteki seçim deneyimlerine dayanarak, bu yeni oluşumun hem muhalefette hem de iktidarda oluşturduğu zorluklar, siyasi istikrar sağlama hedeflerinin her zaman sürpriz sonuçlar doğurduğunu gösteriyor. Bunun yanı sıra, Filistin sorununa dair tutumları yanıltıcı olabilir ve bu nedenle, anti-Netanyahu bloğunun geleceği ile ilgili belirsizlik hissi sürmeye devam ediyor.
Netanyahu’yu devirmek isteyen bu yeni yapı, kendi içinde sağlam ve sahih bir strateji belirleyip belirleyemeyeceği konusunda birçok soruyla karşı karşıya. Dışardan gelecek baskıların etki alanı da göz önünde bulundurulmaksızın, Bennett’in ve Lapid’in nasıl bir siyasi dayanışma ve koalisyon geliştirecekleri belli olmadığından, seçmen üzerindeki etkileri de tartışmalı bir noktada kalıyor. Kısacası, bu ittifakın geleceği belirsizliğiyle derinleşiyor ve ilerleyen zamanlarda koalisyonun doğası hakkında daha fazla bilgi edinmeden kesin bir yargıya varmak oldukça zor.
Sıkça Sorulan Sorular
Bennett-Lapid ittifakının amacı nedir?
Bennett ve Lapid, eski Başbakan Benjamin Netanyahu’yu devirmeyi hedefleyen bir ittifak kurdular. İkilinin ortaklığı, 2021’de Netanyahu’nun hükümetine son vermek için oluşturulan koalisyonun yeniden bir araya gelmesidir.
Bennett ve Lapid’in geçmişteki performansı nasıldı?
2021-2022 yıllarında oluşturdukları hükümet, kısa bir süre istikrar sağlayabilse de, iç çatışmalar ve hükümetin dağılması ile sonuçlandı. Yine de, koalisyonun geç kaldığı bütçeyi geçirmesi ve dini partileri kenara itmesi gibi bazı ilerlemeleri oldu.
Yeni ittifakın Filistinliler için ne gibi sonuçları olabilir?
Bennett ve Lapid’in yeni ittifakının Filistinliler için olumlu bir değişiklik getireceğine dair pek fazla kanıt yok. Her iki lider de Filistin devletine karşı tutumlarını sürdürmekte ve Arap partilerini hükümet dışı bırakmayı tercih etmektedir.
Netanyahu’nun zayıf noktası nedir?
Netanyahu’nun en büyük zayıf noktası, karşılaştığı çok sayıda yolsuzluk suçlaması ve bu nedenlerle devam eden davalarıdır. Bu durum, onun iktidarda kalma çabalarını zayıflatmaktadır.
Editörün Önerisi
Bennett-Lapid ittifakı, İsrail’in siyasetinde önemli bir kırılma noktasını temsil ediyor. 2021 yılında Netanyahu’nun uzun süreli iktidarına son vermek için birleşen bu iki lider, şimdi yeniden bir araya gelerek benzer bir stratejiyi sergilemeye çalışıyor. Ancak, zaman içinde gelişen siyasi değil, sosyal dinamikler, bu ittifakın başarısını sorgulatıyor. Gazze ve Batı Şeria’daki Filistinliler açısından sağlayabilecekleri bir değişim olup olmayacağı, analistleri ve kamuoyunu düşündüren bir diğer hesaplama. Bennett’in, Siyonist partilerle sınırlı bir hükümet isteği, bu ittifakı, tarihsel olarak daha kapsayıcı bir hükümet modelinin uzağında bırakıyor.
Öte yandan, Lapid’in daha liberal yaklaşımı ile Bennett’in katı milliyetçi tutumları arasındaki gerilim, hem siyasi hem de toplumsal bağlamda soru işaretleri oluşturuyor. Netanyahu karşıtı bir cephenin yeniden doğuşu, eski sorunların aynı şekilde çözülebileceği anlamına gelmiyor. Hükümetin içindeki çatışmalar, vatandaşların günlük hayatındaki sürdürülebilir değişim için umut verici değil. Bennett ve Lapid’in seçim stratejisi, önceki örneklerden ders çıkararak, halkın görünen desteğine karşın, kimin önde olacağını gösterecek bir teste dönüşecek.
Yazıyı Paylaş
