Lübnan, Hizbullah ve İsrail arasında 10 günlük bir ateşkesin ardından, yerinden edilmiş Lübnanlılar yavaş yavaş evlerine dönmeye başladı. Cuma günü ateşkesin yürürlüğe girmesiyle, güney Lübnan bölgelerine on binlerce insan geri gelirken, Lübnan ordusu geri dönüşlerin zamanlamasını dikkate alarak sakinlere dikkatli olmaları yönünde uyarılarda bulundu. Al Jazeera muhabiri Zeina Khodr, en çok etkilenen Nabatiye bölgesinden ilettiği haberinde, insanların evlerine dönme isteğini ve yaşadıkları yıkımı gözler önüne serdi.
Ancak, ateşkes ortamında bile her iki taraftan yaşanan ihlaller kaygı yaratmaya devam ediyor. Lübnan ordusu, İsrail’i güney köylerine yapılan ara bombardımanlarla suçlarken, Hizbullah da düşmanın olası saldırılarına karşı tetikte olacaklarını duyurdu. Bu durum, bölgedeki sakinler arasında güvensizlik yaratırken, dönüş yapanlardan bazıları, evlerinin yok olduğunu ve geriye dönecek bir şey bulamadıklarını ifade etti. Ateşkesin kalıcı olması, ABD-İran görüşmelerinde de önemli bir rol oynayabilir, zira Tahran bölgesel çatışmalara bağlantılı bir perspektiften bakıyor.
Lübnan’da Yerinden Edilme ve Güvenlik Endişeleri
Lübnan ve İsrail’in, on günlük bir ateşkes konusunda anlaştığının duyurulmasının ardından, yerinden edilmiş olan Lübnanlılar güney bölgelerine temkinli adımlarla dönmeye başladı. Bununla birlikte, Lübnan ordusu, insanların ani dönüş yapmaktan kaçınmaları konusunda uyarılarda bulundu. Askeri yetkililer, olası güvenlik tehditlerine karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Hizbullah ise, eğer İsrail tarafından herhangi bir ihlal gerçekleşirse, savaşçılarının göreve hazır olacağını belirtti.
Cuma sabahı ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte, güney Lübnan’daki köylerine geri dönmek isteyen on binlerce insan, bir aydır yaşadıkları evlerinden uzak kalmanın getirdiği özlemle hareket etti. Lübnanlı muhabir Zeina Khodr, bu dönüşlerin ardındaki motivasyonların sadece evleri görme arzusuyla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda Zeytin Dalları olarak bilinen bu süreçte topraklarına ait hissetme ihtiyaçlarıyla da ilgili olduğunu dile getirdi. İnsanlar evlerine dönerken, akıllarında yaralarının ne kadar büyük olduğunu görmek vardı, zira birçok kişi evlerinin durumunu değerlendirme ve yaşam alanlarını koruma çabası içerisindeydi.
Ateşkese Rağmen İhlaller ve Sivil Kayıplar
Son günlerde ateşkese rağmen, Lübnan ordusu, İsrail’i çeşitli türden ihlallerle suçladı. Cuma günü yapılan bir açıklamada, güney Lübnan köylerine yönelik bombalama olaylarının yaşandığı belirtildi. Bu durum, yerel halkın içinde bulunduğu gerilimi artırdı ve dönmeye çalışan siviller arasında kaygı yarattı. Lübnan Ulusal Haber Ajansı, Majdal Selem’de bir çocuk öldürücü mermiyle yaralandığını ve Tiro’daki saldırıların ardından birçok insanın cesedinin bulunmasıyla sivil kayıpların arttığını öne sürdü.
Hizbullah’ın yaptığı açıklamalarda, düşman unsurlarının hareketlerine karşı dikkatli olacakları, olası bir saldırıya da anında karşılık verecekleri belirtildi. Bu durum, yerinden edilmiş Lübnanlıların isyanına ve tehlikeye karşı gittikçe artan endişelerine yol açtı. Yerel halk, çatışmanın getirdiği yıkım ve gerilimi gözlemleyerek hayatlarına devam etme mücadelesi veriyor. Nabatiye’nin sakinlerinden Fadel Badreddine, geri döndüklerinde karşıladıkları durumdan oldukça etkilendiklerini ifade ederken, yaşadıkları yerin artık yaşanabilir olmadığını belirterek, “Bu yıkım içinde en azından eşyalarımızı toplamalıyız” dedi.
Uluslararası Tepkiler ve Diplomatik Çabalar
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ateşkesin sağlanmasını memnuniyetle karşılarken, bu durumun devam eden askeri operasyonlar nedeniyle bozulabileceği uyarısında bulundu. Sınır hattındaki her iki tarafın da sivil güvenliği konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurgulayan Macron, uluslararası toplumun bu meseleyi yakından takip etmesi gerektiğine dikkat çekti. Aynı zamanda, Hizbullah’ın burada yapacağı hamlelerin sonucunun nereye varabileceğine dair belirsizliklerin devam ettiği de altı çizildi.
Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, ABD ve İran arasındaki ateşkes görüşmelerinde ülkesinin üstlendiği rolü ön plana çıkararak, Lübnan-Litani bölgesinin kalıcı bir barışa ihtiyacının altını çizdi. Sharif, bu ateşkes atmosferinin diplomatik müzakerelerdeki gerilim noktalarını azaltabileceğini ifade etti. Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuk rolünü övüp, huzurun sağlanması konusunda atılan adımları destekleyeceklerini belirtti. Lübnan’daki gelişmelerin, bölgedeki daha geniş diplomatik bağlamda önemli olduğunu ve sürecin olumlu bir yolda ilerlemesi için gerekli katkıları sunacaklarını dile getirdi.
Gelecek Umutları ve Süreklilik Arayışları
Zorunlu olarak gitmek zorunda kalan Lübnanlıların, evlerine dönüşünde yaşadıkları karmaşık duygular söz konusu. Bazı vatandaşlar, geri dönme kararı alarak evlerini değerlendirmeyi deneseler de, kalacak bir şey bulamadıklarını belirtiyorlar. Çoğu insan, tekrardan yaşanabilir bir ortam oldukları takdirde geri döneceklerini ifade ediyor. Bunun yanı sıra, dönenlerin bir kısmı ise, kısa süreli bir huzur bulma hayaliyle bu bölgeyi terk etmek zorunda kalacaklarını düşünüyor.
Ancak içindeki belirsizlik, insanlar için büyük bir kaygı yaratmaya devam ediyor. Fadel Badreddine’nin de belirttiği gibi, “Allah, bizlere bu durumu kalıcı olarak sonlandırma gücünü versin ki evlerimize ve topraklarımıza dönebiliriz.” Bu tür umut ifadeleri, gelecek için en azından bir umut ışığı taşırken, Lübnan’daki ateşkesin sürdürülebilirliğinin ne ölçüde sağlanabileceği konusunda endişeler devam ediyor. Bu olaylar, bölgedeki uluslararası aktörlerin de dikkatini çekiyor ve diplomatik ilişkilerin gelecekteki seyrini etkileyecek gelişmelere kapı aralayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Lübnan’daki yerinden edilmiş insanlar ne zaman geri dönmeye başladı?
Lübnan ve İsrail arasındaki 10 günlük ateşkese anlaşmasının ardından, 27 Ekim 2023’te Lübnan’daki yerinden edilmiş insanlar güneydeki evlerine temkinli bir şekilde dönmeye başladı.
Ateşkes sonrası Lübnan ordusu neden vatandaşları geri dönmemeleri için uyarıyor?
Lübnan ordusu, İsrail tarafından gerçekleştirilen bazı ihlaller ve güney Lübnan’daki güvenlik durumunun belirsizliği nedeniyle sakinlere dönüşlerini ertelemeleri çağrısında bulundu.
Hizbullah ateşkesle ilgili ne diyor?
Hizbullah, İsrail’in ihlallerine karşı tetikte olduğunu ve düşmanın hiyanetinden şüphelendiklerini ifade etti.
Ateşkesin surması, ABD-İran ilişkilerine nasıl bir etki yapabilir?
Eğer ateşkes sürerse, bu durum ABD-İran görüşmelerinde önemli bir gerilim noktasını hafifletebilir, zira İran, bölgesel çatışmaları birbirine bağlı olarak görmektedir.
Editörün Önerisi
Lübnan’daki ateşkes durumu, sadece bölgedeki çatışmaların sona ermesi açısından değil, aynı zamanda yerinden edilmiş insanların evlerine dönüşü için de büyük önem taşımaktadır. Lübnan ve İsrail arasında sağlanan 10 günlük ateşkesin ardından, on binlerce Lübnanlı, zarar gören evlerine ve köylerine geri dönmeye başladı. Ancak, Lübnan ordusunun sükunetin sağlanması için yapılan uyarılar, bölgedeki gerilimin hala mevcut olduğunu gösteriyor. Görünüşe göre, yeniden yapılanma ve normalleşme adımları, bu zor koşullar altında çok daha karmaşık hale gelecek.
Bölgede yaşanan yıkım, hem fiziksel yapılar üzerinde hem de insan psikolojisinde derin izler bırakmıştır. Aileler, evlerini terk ederek yeni bir hayat kurmak zorunda kalmasının yanı sıra, birçok insan, geri döndüklerinde yalnızca kaybettiklerini değil, aynı zamanda bir belirsizlik içinde varlık gösterip göstermeyeceklerini değerlendiriyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un uyarıları, her iki tarafın da sivillerin güvenliğini öncelikli hale getirmeleri gerektiğini vurguluyor. Eğer ateşkes sürerse, bu sadece bölgedeki insani durumun düzelmesini sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda uluslararası düzeyde daha büyük barış süreçlerine de kapı aralayacaktır.
Yazıyı Paylaş
