Somali yardımları, kuraklık ve çatışmanın etkisiyle giderek artan bir açlık krizine karşı mücadele eden Kismayo’daki yerinden edilmiş kişi (YD) kamplarında son derece kritik bir hale gelmiş durumda. Ülkenin güney kesimlerinde yaşanan üç ardışık yağışsız sezon, beslenme oranlarının alarm verici şekilde artmasına neden oldu ve uluslararası yardım ajansları, yaşanan yardım kesintileri nedeniyle operasyonlarını sürdürememekte zorlanıyor. Maryam isimli bir kadın, bu zor koşullar altında yaşadığı duygusal zorluğu ve umutsuzluğu şu sözlerle dile getiriyor: “Açız. Bakıma ve yardıma ihtiyacımız var.”
Yerinden edilmiş kadınlar, köylerinden uzaklaşmak zorunda kalmış ve çoğu çocuğu ağır beslenme yetersizliğiyle karşı karşıya kalmış durumda. Mülteci kamplarında yaşanan bu kriz, sadece yetersiz beslenme oranlarının artışıyla kalmayıp, sağlık hizmetlerindeki büyük kayıplarla da başlamıştır. Kismayo çevresinde faaliyet gösteren sağlık merkezleri ve okulların kapalı olmasının, bölgedeki yardımları nasıl derinden etkilediği, Somali’nin içinde bulunduğu zor koşulların bir yansıması olarak ortaya çıkıyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) gibi uluslararası kuruluşlar, kaynak eksikliği nedeniyle bu durumu ‘toksik bir kokteyl’ olarak tanımlarken, acil yardımlara olan ihtiyaç her geçen gün artmakta.
Kuraklığın ve Kaosun Etkileri
Somali’deki kuraklık, çatışma ve yardım kesintileri, bölgedeki insanların yaşamlarını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Kismayo’da yaşayan yerinden edilmiş kişiler, bu zorlu koşullar altında yardıma muhtaç bir durumda yaşam mücadelelerini sürdürmektedir. Son yıllarda yaşanan üç art arda gelen yağışsız sezon, yiyecek ve su kaynaklarını büyük oranda azaltarak, yetersiz beslenme oranlarını iki katına çıkarmıştır. 46 yaşındaki Maryam, tarımsal üretimi etkileyen bu kuraklığın sonucunda köyünü terk ederken yanında altı çocuğunu alarak uzun ve tehlikeli bir yolculuğa çıkmak zorunda kalmıştır.
Kismayo’da yaklaşık 300.000 kişi, Ocak ayından bu yana evlerinden uzakta yaşamaya mahkum olmuştur. Maryam ve diğerleri gibi, bu bireyler açlık ve yokluk içinde kalmışlardır. Uluslararası yardım kuruluşlarının çoğu, 2020’de ABD tarafından uygulanan yardım kesintilerinin ardından bölgedeki operasyonlarını durdurmuşlardır. Bu da yerinden edilmiş insanların ihtiyaçlarını karşılayacak kaynakların tamamen tükenmesine yol açmıştır. Artık birçoğu açlık içinde yaşam savaşı vermekte ve hayatta kalan çocuklar, durumu daha da acı hale getiren bir dizi sağlık sorunuyla karşı karşıya kalmaktadır.
Savaşın Gölgesindeki Hayatlar
Somali’de iç savaş ve silahlı çatışmalar, halkın yaşamını olumsuz etkilemeye devam etmektedir. El Kaide ile bağlantılı militan grup El Şebab, bölgede varlık göstermekte ve sahip oldukları kaynakları kontrol etmek amacıyla köylerdeki gıda tedariklerini ele geçirmektedir. Maryam, köyünü terk etmek zorunda kalmasının nedenlerinden biri olarak, bu aşırıcı liderlerin gıda kaynaklarını denetim altına almasını göstermektedir. Bu durum, yerel halkın yiyecek bulmasını iyice zorlaştırmış ve onları yardıma daha bağımlı hale getirmiştir.
Kismayo’daki yerinden edilmiş kişiler kampında, yöneticiye göre yalnızca Mart ayında beş çocuğun yetersiz beslenmeden öldüğü bildirilmektedir. Bu, durumun ciddiyetini gözler önüne sermektedir. 1990’ların başından bu yana devam eden çatışmalar ve doğal afetler, halkın tekrar toparlanmasını neredeyse imkansız hale getirmektedir. Gıda ve su teminindeki zorluklar, bu krizin daha da derinleşmesine katkıda bulunmakta, insanların yiyecek, sağlık ve temel ihtiyaçlarını karşılamalarını daha da güçleştirmektedir.
Sağlık Hizmetlerindeki Kriz
Kismayo’daki hastanikler, şehrin en ciddi yetersiz beslenme vakalarını tedavi edebilmekte, fakat alan kısıtlaması ve yetersiz personel nedeniyle hasta kabul edebilmekte zorlanmaktadır. Zaten az kalan kaynaklar, acil durumlarda bile ihtiyaçları karşılama kapasitesinden düşmektedir. Kısıtlı alanlarda tedavi görmek zorunda kalan bebekler, açlıkla birlikte sağlık sorunları da yaşamaktadır. Bir sağlık kliniğinde, bir annesi sık sık akut yetersiz beslenme olan çocuğuna zorlukla yardım etmeye çalışırken, bu tür vakaların artış gösterdiği gözlemlenmektedir.
Son olarak, özellikle geçen yıl yaşanan kuraklık sonucu sağlık sisteminin çökmesiyle hasta sayısında dramatik bir artış yaşanmıştır. Daha önce düzenli işgücü sağlayabilen sağlık merkezleri, bu yoğun talebi karşılamakta acze düşerek kapanmak zorunda kalmıştır. Kismayo’daki hastaneler, aç bebeklerle dolup taşmakta ve aileler, temel sağlık hizmetlerine erişimde zorluk çekmektedir. Uluslararası kuruluşların mevcut yardım kesintileri nedeniyle gerekli sağlık hizmetlerini sunma yetenekleri giderek azalmaktadır.
Yardım Kesintilerinin Sonuçları
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Somalia’daki insani yardım programının bütçesinin 2023 yılı itibarıyla 2,6 milyar dolardan 852 milyon dolara düştüğünü duyurmuştur. Washington’un bağışlarını kesmesi ile birlikte, yerel halkın kurtuluşuna yönelik umutlar da giderek azalmakta. Şu ana kadar bu yıl için belirlenen hedefin yalnızca %13’ü toplanabilmiştir. Tom Fletcher, OCHA başkanlığı görevi sırasında, bu tür yardım kesintilerinin Somali halkının yaşamlarını kurtarma kapasitesini büyük ölçüde etkilediğine dikkat çekmektedir.
Somali gibi iklim değişikliğine karşı savunmasız bir ülkeye yapılan yardım kesintileri, halkın daha büyük bir insani krize sürüklenmesine neden olmaktadır. Temel ihtiyaç duyulan gıda ve sağlık hizmetlerinin büyük ölçüde azalması, ülkede yaşam mücadelesi veren insanların durumu hakkında derin bir endişe yaratmaktadır. Çoğu zaman insan hayatı konusunda seçim yaparak çalışmak zorunda kalan yardım kuruluşları, bu zorlukların aşılabilmesi için acilen yeni yardıma ihtiyacın olduğunu vurgulamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Somali’deki kuraklık nedeniyle göç edenlerin sayısı nedir?
Son verilere göre, Ocak ayından beri 300.000’den fazla Somali’li, kuraklık ve çatışmalar nedeniyle evlerini terk ederek Kismayo’daki geçici yerleşim yerlerine sığınmıştır.
Kismayo’daki yerinden edilmiş kişiler (YD) kamplarında durum nedir?
Kismayo’daki YD kamplarında durum oldukça kötü. Gıda yetersizliği, yetersiz beslenme nedeniyle birçok çocuk ölmektedir, ve sadece Mart ayında beş çocuk yetersiz beslenmeden hayatını kaybetmiştir.
Somali’deki yardım kesintilerinin nedeni nedir?
Yardım kesintileri, büyük ölçüde önceki ABD yönetiminin aldığı kararlarla birlikte uluslararası yardımın azaltılması nedeniyle gerçekleşmektedir; bu durum, sağlık merkezlerinin ve okulların kapanmasına yol açmıştır.
Somali’ye yönelik uluslararası yardım durumu nedir?
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Somali programı için gerekli fonların %13’ünü toplayabilmiş olup, yardım bütçesi 2023’te 2,6 milyar dolardan 852 milyon dolara düşmüştür.
Editörün Önerisi
Somali, yıllardır süregelen çatışmalar ve iklim değişikliği sonucu yaşanan kuraklıklarla mücadele eden bir ülke. Son yıllarda, bu sorunlar birlikte daha da kötüleşti ve başta açlık olmak üzere insanlara yönelik büyük tehditler oluşturdu. Özellikle Kismayo’daki yerinden edilmiş kişi (YD) kamplarında yaşayanların durumu içler acısı hale geldi. Bu kamplarda yaşayan aileler, yardımlardaki kesintiler nedeniyle açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Uluslararası yardım kuruluşlarının, Donald Trump döneminde kesilen yardımlar nedeniyle operasyonlarını durdurması, zor durumda olan bu insanların yardım almalarını büyük ölçüde engelliyor.
Kismayo’daki YD kamplarında, yetersiz beslenme oranları rekor seviyelere ulaştı. Ailelerin geçim kaynakları yok oldu ve yaşadıkları dram, her geçen gün daha da derinleşiyor. Maryam gibi birçok kadın, hayatta kalabilmek için merhamet ve yardım bekliyor. Ancak, bu durum sadece bireysel bir trajedi değil; aynı zamanda Somali’nin yazgısını belirleyen bir kriz. İklim değişikliği ve savaş, birlikte geldiğinde, yalnızca Somaliler için değil, tüm dünya için bir uyanış çağrısı niteliği taşıyor. Yardım kuruluşlarının yeniden desteklenmesi ve krizle başa çıkma yollarının araştırılması, Somali’nin geleceği için hayati önem taşıyor.
Yazıyı Paylaş
